Yüz yüze iletişimde, çok çeşitli işlevsel sözlü (örneğin, vurgu, tonlama, ton, vb.) ve sözel olmayan (ör. Vücut dili, kıyafet, yüz ifadesi vb.) araçlar iletişimin başarısını kolaylaştırabilir. Yazılı iletişimde başarılı olmak için zengin kelime hazinesine sahip olup vurgulayıcı cümleler oluşturabilmek gerekmektedir. Hızlı ve yoğun yaşam temposunda beslenme dâhil her şeyin pratik hale geldiği günümüzde emojiler duygu ve düşüncelerin hızlı ve etkin bir şekilde gösterilmesini sağlayan pratik iletişim elemanları olarak yerini almıştır. Emojiler faydacı iletişim elemanı olarak dijital iletişimin içinde her geçen gün etkinliğini arttırmaktadır.
Emojiler, piyasaya çıktığından önceleri Hiyerogliflere benzetildi fakat geçen zamanda böyle olmadığı anlaşıldı. Kesinlikle emoji bir dil değildir. Bu bir iletişim şeklidir. Emoji, metin tabanlı iletişimde eksik olan ya da daha kolay ifade amaçlı yardımcı iletişim unsurudur. En iyi, konuşma dilinde iletişim kurduğumuzda elde ettiğimiz sosyal ipuçlarına benzetilir. Bunlar dilbilimsel değildir. Bir gülümseme, İngilizce, Fransızca, Japonca veya Swahili konuşsanız da aşağı yukarı aynı anlama gelir. Bununla birlikte, emojinin nasıl kullanıldığı konusunda kültürel farklılıklar vardır. Batı kültüründeki dua eden eller emojisi, uzak doğu kültüründe saygı ve selamla anlamına gelmektedir.
GÖRSEL İLETİŞİMDE EMOJİ KULLANIMI
Çağımızda yeni medya ile çeşitliliğe erişen görsel iletişim, disiplinler arası bir kullanım sunmaktadır. Görsel iletişim tasarımlarında hitap edilecek olan kitlenin kültürel ve toplumsal nitelikleri ve değerleri referans alınır. Ulaşılması hedeflenen görsel etki, bir takım öğe ve sahiplenme hislerine seslenmelidir. Özellikle insan yüzü görsel iletişimde çok önemlidir. Bazı akademisyenler yüz ifadelerinin, insan konuşmasının yanında iletişimsel bilginin birincil kaynağı olduğunu iddia ederler. Bu sebeple metin bazlı iletişimde görsel sözel olmayan iletişimin ‘emoji’ler ile güçlendirilmeye çalışılması tesadüfi bir sonuç sayılmamaktadır.
Dijital yazılı iletişimde yazıyla konuşmaya yerleşen en önemli ifade araçları, grafik yazı ve resimler, grafik nesne resimleri ve grafik şekillerdir. Dijital iletişimle yazı dilinde kullanıma giren emoikonlar ve emojiler piktografik yazı olmasına karşın ne yazılı ne de sözlü dilin geleneğinde vardır. Buna rağmen dijital iletişimde önemli bir ifade aracı olarak kullanılmaktadır. Yazarak iletişim bir konuşma ortamı yarattığından, bu resimler yazılı konuşmaya adeta beden hareketlerini, bedeni ve dış dünyanın temsillerini dâhil eder. Bu imkân grafik kodlama ile mümkün olmuştur. Bu grafikler daha önceden tasarlanmış ve amaçlı olarak iletişim kanalına sokulmuştur. Yazılı dijital iletişimde nesnelerin, bedenin, gözün ve yüzün boşluğu anılan yeni grafik görüntülerle tamamlanmıştır. Yazılı dijital iletişimde ifadesi mümkün olmayan veya yazımı uzun süren bazı temel duygular mimiksi yüz görselleriyle aktarılmaya çalışılır. Duygu ikonları diyebileceğimiz Emotikon veya emoikon yazı işaretleri, emojiler ise yüz işaretleridir. Emotikonlar imla işaretlerinin, emojiler ise yüz işaretleri ve nesne resimlerinin temsiliyle oluşturulan temel duygu veya nesne ikonlarıdır.
Görsel iletişimin evrensel boyutu ele alındığında, insanlık tarihinde başlangıçtan beri var olan görsel bildirişim sistemlerinden işaret ve sembollerle iletişimin büyük bir rol oynadığı görülür. Gündelik hayata dair etkinlikler, bağımsız düşünme alışkanlıkları hep alfabenin doğasında var olan adım adım doğrusal bölümleme sürecine göre şekil almıştır. Görsel iletişimin evrensel boyutta en etkin iletişim metodu olmasının nedenleri arasında akılda kalıcılığı, kolay öğrenilebilirliği, hızlı anlamlandırılabilmesini de sayabilir. Elektronik bilgi çağında ise geçmişteki tek dil, tek kültür ve tek bir anlam seti temellerinde gerçekleşen kitle iletişimi yerini hedeflenmiş iletişime bırakmış, tek yönlü iletişimden çok sesli iletişime geçilmiştir.
Üreticiler ise emojileri somut nesneler haline getirerek pazara dâhil etmişlerdir. Örneğin, 2013 yılında Almanya’da Marco Hüsges’in oluşturduğu “The Emoji Company” marka ismini farklı
ülkelerde tescil ettirerek 25 ürün grubunda “emoji” kelimesinin haklarını almıştır. Marka bünyesinde emoji içeren ayakkabılar, çantalar vs. üretilmektedir (Cioletti,2015:24). Böylece popüler kültür öğesi haline gelen emojiler yastıklar, anahtarlıklar, tişörtler gibi daha birçok günlük kullanım eşyaları üzerinde de kendini göstermiştir. Reklam piyasası giderek büyüyen bu akıma kayıtsız kalamayarak büyük firmalar dünyada ve Türkiye’de emoji içeren reklamlarla karşımıza çıkmaktadır. Coca Cola emoji içerikli siteler oluşturarak ve açık hava reklamlarında kullanarak dikkat çeken bir örnek oluşturmuştur. 2016 yılından itibaren ise Türk reklamlarında emojiler sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Onur Air ve Hepsi Burada sevgililer günü reklamlarında emoji kullanarak tüketiciyle duygusal bağ kurmayı hedeflemişlerdir. Turkcell de yine sevgililer gününe özel Genç Turkcell reklamlarında emojili ifadeler kullanırken Kasım ayında ise yeni kampanyalarını sunmak için emoji ailesi olan “Emocan” karakterlerini oluşturmuştur. Özetle, pazarlamacılar bu eğilimi var olan emojiyi farklı biçimlerde sunarak veya kendi emojilerini oluşturarak kullanmaktadırlar.
KAYNAKLAR
Uğur, Engin ve Özsoy, Samet Ayhan, Emojilerin İletişim Kavramları Ve Etkinliği Açısından Değerlendirilmesi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 8, Sayı: 110, Kasım 2020, s. 173-185
Yegen, A. C. (2020). Paleolitik çağdan bugüne: Bir duygu ifade aracı olarak mağara resimlerinden emoji, animoji ve memojiler'e (Master's thesis, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Zeybek, I. (2018). Dijitalde Duygu Dili: Emojilerin Sihirli Dünyası.
ÇEKEN, B., ARSLAN, A. A., & TUĞRUL, D. (2017). İletişimde Emojilerin Kullanımı ve İncelenmesi. 21. Yüzyılda Eğitim Ve Toplum Eğitim Bilimleri Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(16), 91-106.
Yorum Gönder