Jan van Eyck- Arnolfini’nin Evlenmesi/ Sanat Tarihini Değiştiren Eser

 

Bu eser teknik başarısının yanında Rönesans’tan kalan kuralları yıkmasıyla sanat tarihinin en önemli eserleri arasında yer almış hatta temel taşlarından biri olarak görülmüştür.

Jan van Eyck’in bu eseri, Kuzey Rönesans özelliklerini taşımaktadır. Sanatçı yağlı boya kullanarak canlı renkler elde etmiş ve detaycı çalışmıştır. Ayrıca tablonun simgesel bir anlatımı vardır.

Şimdi bu önemli eserin hikayesine ve detaylarına bakalım.

Tablodaki erkek olan figür İtalyan bir tüccar olan Giovanni di Nicolao Arnolfini’dir. Kadınlara düşkünlüğü ile bilinen bu tüccar bir gün bir kadını hamile bırakır ve kötü ün kazanıp tüccarlığına zarar gelmesinden korktuğu için o kadınla evlenir ve insanlara daha olumlu bir imaj vermek resmi çizdirir. Giovanni di Nicolao Arnolfini ile ilgili imajlar ve anlatılmak istenenlerin hepsi detaylarda gizlidir.

1-    Avize

 

Tabloda gelen ışığa ve pencereye baktığımızda gündüz vakti çizildiğini görmekteyiz. Peki gündüz vakti neden avizede bir tane mum yanmaktaydı? Panofsky’e göre bu mum, Tanrı’nın her şeyi gören gözünün simgesi. Diğer yorumlar ise bu mumun tanrının ışığı, yaratıcının tek ve bir olduğunu simgelediği görüşü üzerine. Ancak burada bir ayrıntı daha var. Mum resimdeki erkek figürümüz tarafında durmaktadır. Burada verilmek istenen mesaj Tanrı’nın Giovanni di Nicolao Arnolfini'n yanında olduğudur.

2-Duvardaki Ayna

Ayna çizimine baktığımızda aynada görünen iki kişi daha görüyoruz. Bir tanesi nikâhı kıyan papaz ve bir tanesi de nikâha şahitlik yapan ve aynı zamandı bu anı çizen ressam. Buradaki amaç bu evliliğin ahlaki açıdan da doğru olduğunu göstermek ve Giovanni di Nicolao Arnolfini’nin kadın düşkünü olduğu imajını biraz olsun azaltmaktır.

3-    Kadın ve Erkek Figürlerinin Konumları ve Nesneler

Tabloda erkek figürün cam kenarında, kadın figürünün ise yatak tarafında resmedildiğini görmekteyiz. Burada erkeğin dışarıda olduğunu, dışarıda iş yaptığını hatta tüccarlığına bir gönderme olduğun söyleyebiliriz. Kadın figürünün yatak tarafında oluşu ise kadının eve bağlı olduğunu göstermektedir. Hatta kadın figürünün tarafında arkada yatağa asılmış süpürge bizlere kadının ev işleriyle yükümlü olduğunu göstermektedir.

Yatağın başındaki bir diğer dua eden kadın figürü ise Yunan mitolojisinde hamile olan kadınları korumak için kullanılmaktadır. Kültürümüzde bu figür Umay Ana olarak da bilinmektedir. 

4- Tespih ve Takunyalar

 

Duvarda asılı olan tespih ve kırmızı örtülü basamaklar orada ibadet edildiğini, dua edildiğini bize göstermektedir. Bu nesnelerin yine Giovanni di Nicolao Arnolfini’nin tarafında olması bir tesadüf değildir. Unutmayalım ki her şey onun tüccarlık imajı için J .

Burada çıkarılmış olarak gördüğümüz takunyalar ile ilgili görüşler Eski Ahit’e dayanıyor. Musa’nın ikinci kitabı olan ve Büyük Göç’ü anlatan bölüme gönderme olduğu üzerinde durulmakta. Bahsi geçen bölümde şu satırlar yazılı;

“Çarıklarını çıkar. Çünkü bastığın yer kutsal topraktır.”

Bu satırlar bize bulunulan mekanın kutsal olduğunu söylüyor.

 

5-Karakterlerin Elleri

  Kadın figürünün elleri açık bir şekilde erkek figürünün avuç içinde olması aşktan ziyade erkeğin kadını koruyacağına söz vermesi olarak yorumlanmaktadır.

6-    6- Portakallar

Resimde Arnolfini’nin hemen arkasında, pencere önünde ve pencerenin altında portakallar var. Portakal 15. yüzyılda çok pahalı bir meyvedir. Bu, tüccarın zengin olduğunun da bir açıklaması olabilir. Aynı zamanda portakalların evlilik ve sevgi anlamına geldiği görüşü çok yaygın. Bir başka görüş ise buradaki portakalların cennetten kovulmadan önceki masumiyetin simgesi olduğunu savunuyor.

7- Sanatçının İmzası 

Büyük bir olasılıkla nikah şahitliği ve evlilik cüzdanı görevini görmesi düşünülen bir resim bu. Zamana göre bu da bir ilk çünkü kilise, ressamların tablolarına imza atmalarını hoş karşılamıyor. Onlara göre “tek yaratıcı Tanrı’dır.” Fakat Eyck, bunu umursamadan eserine imzasını atarak yine ilklerin ismi olmayı başarmış.

 

Bizim eser incelememiz bu kadar. Sizlerin de yakalamış olduğu ayrıntılar varsa yorum atarak bizimle paylaşmayı unutmayın!