 |
Günümüzde iletişim teknolojilerindeki hızlı ilerlemeler yeni iletişim teknolojileri, yeni medya, internet, sosyal medya, sosyal ağlar gibi pek çok yeni kavramı ortaya çıkarmıştır. Bu yeni oluşumlar sosyolojik, kültürel ve ekonomik alanda da değişimlere yol açmıştır.Yeni medya teknolojilerini ve interneti sadece bir iletişim aracı olarak değerlendirmek artık pek mümkün değildir. Sosyal medyada insanlar sadece diğer kişilerle etkileşim kurmamakta, onlara ürünlerinin reklamını da yapmakta ya da bu ürünleri satmaktadır. Yeni medya alanlarından biri olan görsel dünyalarda oyun oynamakla kalmamakta; seviyelerini geliştirerek hesaplarını satmakta ya da siteden avatarları için çeşitli özellikler satın almaktadır. Yeni medya teknolojileriyle kurulan ağlar sayesinde yeni ekonomik alanların da ortaya çıkmış ve yeni pazarlama stratejileri geliştirilmiştir. Geleneksel pazarlamadan dijital pazarlamaya doğru bir geçiş başlamıştır.
Tek taraflı bir iletişime olanak sağlayan ve hedef kitlenin eş zamanlı iletişim sürecini işletmesine imkân tanımayan geleneksel pazarlamanın aksine, her aşamada hedef kitlenin düşünce, fikir ve yorumlarına ulaşabilen bir iletişim süreci geliştirerek, pazarlama işlevinin alıcı tarafında bulunan müşterilerin deneyim sağlamasına imkân tanıyan dijital pazarlama, çeşitli kanallar vasıtasıyla doğru hedef kitleye ulaşarak özellikle zaman, emek ve para yönünden oldukça büyük faydalar sağlar.
Geleneksel pazarlamadan dijital pazarlamaya geçilirken kullanılan yöntemlerin yetersiz kaldığı düşüncesiyle satış odaklı pazarlama olan 4P kavramı yerini müşteri odaklı pazarlama olan 4C kavramına bırakmıştır. Customer Value (Müşteri Değeri), Customer Cost ( Müşteri Maliyeti) , Customer Convenionce (Müşteriye Kolaylık) ve Customer Communication (Müşteri İletişimi) terimlerinden oluşan 4C ‘ye göre işin gerçek patronu, müşteridir.
Teknolojinin internet ile bütünleşmesi iletişim alanının yeniden biçimlendirilmesini sağlamış ve kitleler sanal ortamda bir araya gelmiştir. İnternet; bilgi tarama, bilgiye ulaşma ve erişme açısından önemli avantajlar sunmaktadır. Ayrıca internet güncel konulara, olaylara, haberlere anında erişim sağlama imkânı sunmaktadır. İletişim ve haberleşme alanında da değişim yaratan internet, popülaritesini arttırarak Facebook, Twitter, Youtube… v.b. gibi sosyal paylaşım ağlarının oluşumuna katkıda bulunmuştur.
İnternet ortamında bilgi aktarımı yaygınlaştıkça sosyal medya platformlarının kullanımı daha da yaygınlaşmıştır. Sosyal medya; insanların sosyalleşmek, iletişim kurmak ve bilgi aktarmak için kullandıkları medya türüdür. Sosyal medya; içerik üretimi, yayınlama ve ulaşma gibi konularda yeni yollar bulunmasını sağlamıştır. Örneğin, geleneksel medya araçları tüketicilere bir içerik sunarlar ve işletmeler bu içeriklerle tüketicilere ulaşmaya çalışırlar ya da televizyonlarda izlenen programların arasında veya süresince reklamlar verirler. Bu yayınlarda tüketicinin beğenmediği veya onaylamadığı içeriklere anında ve etkili bir geri bildirimde bulunması imkânsızdır. Sosyal medya platformları ise herkesin kolayca içerik yaratmasına ve daha önemlisi bu içeriği yayınlamasına ve dağıtmasına izin vermektedir. Bu durumda, insanlar bu yeni ortamlarda sosyal ve çift yönlü bir iletişim platformuna kavuşmuş olmaktadır.
Sosyal medya alanlarının genişlemesiyle hedef kitle dağılmış kitlecikler haline gelmiştir. Sosyal medyada oluşan küçük veya büyük birçok sanal topluluk meydana gelmektedir. Bu sanal topluluklar iletişim ve etkileşimin yaratıldığı büyük pazaryerleri konumundadır.
Tüketici yıllardır geleneksel kitle iletişim araçları vasıtasıyla yoğun reklam mesajlarına maruz kalmış ve bu durumdan sıkılmış durumdadır. Televizyon, radyo, gazete gibi araçlar yerine internet ortamını tercih eden tüketiciye ulaşmak için artık daha yaratıcı, daha kısa ve akılda kalıcı reklam yöntemleri geliştirilmiştir. Buna gerilla reklam veya viral reklamları örnek verebiliriz.
Tüketicilerin sıklıkla kullandıkları internet ortamı tüketicinin satın alma ve karar verme süreçlerini de etkilemektedir. Tüketiciler satın almaya karar verirken bireysel, psikolojik, sosyolojik gibi faktörlerden etkilenirken artık diğer tüketici deneyimlerinden de etkilenmektedir. Eskiden reklamlarla edinilen ya da daha önce deneyimleme bilgileri ile hareket eden tüketici günümüzde yakın çevresiyle bilgi alışverişi yapmakta ya da internet ortamında ürün veya hizmetle ilgili diğer kullanıcı yorumlarına ulaşabilmektedir.
Pazarlama 4.0’e göre bu yeni nesil pazarlama anlayışı olan 5A yolu geliştirilmiştir. Bunlar farkındalık (aware), çekicilik (appeal), sorma (ask), eylem (act), savunma (advocate) olarak tanımlanmıştır. Bu durumun tüketici davranışı açısından biliyorum, beğeniyorum, ikna oldum, alıyorum ve tavsiye ediyorum olarak yorumlanabilir.
Günümüzde sosyal medyadan mobil cihazlara kadar tüm teknolojik gelişmeler, tüketicilere ürün kıyaslaması yapabilecekleri, diğer kullanıcılarla deneyim paylaşabilecekleri hatta yüksek sesle şikayet edebileceği, en uygun alışverişi yapabileceği bir ortam sağlıyor ve tüketiciler giderek daha güçlü daha söz sahibi bir konuma gelmektedir.
Yorum Gönder